Mối liên quan giữa phơi nhiễm pm2.5 và căng thẳng tâm lý trong cộng đồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Tóm tắt
DOI: 10.53522/ytcc.vi75.03
Ngày nhận bài: 20/10/2025
Ngày gửi phản biện: 27/10/2025
Ngày duyệt bài: 28/05/2026
Mục tiêu: cứu đánh giá mối liên quan giữa nồng độ bụi mịn PM2.5 và căng thẳng tâm lý (CTTL) ở người trưởng thành tại các quận nội thành Thành phố Hồ Chí Minh (Tp.HCM).
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện từ tháng 01/2020 đến tháng 05/2020 trên 240 người từ 18 tuổi trở lên, sinh sống tại 10 quận của Tp.HCM. CTTL được thu thập thông qua bộ câu hỏi tự báo cáo - SRQ20 phiên bản tiếng Việt đã được chuẩn hóa. Nồng độ PM2.5 được quan trắc trực tiếp bằng thiết bị di động AirBeam2 tại 40 điểm đo. Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến được sử dụng để phân tích mối liên quan sau khi hiệu chỉnh các yếu tố gây nhiễu tiềm tàng.
Kết quả: Tỷ lệ CTTL trong mẫu nghiên cứu được ghi nhận là 20,4% (KTC 95%: 15,3–25,6). Nồng độ PM2.5 trung bình tại các điểm quan trắc đạt 19,08 ± 5,86 µg/m³. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy nồng độ PM2.5 có mối liên quan thuận và có ý nghĩa thống kê với điểm SRQ-20 (p = 0,006). Trung bình, mỗi khi nồng độ PM2.5 tăng 10 µg/m³ thì điểm SRQ-20 tăng trung bình 1,11 điểm (KTC 95%: 0,35–1,90).
Kết luận: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng ban đầu về tác động bất lợi của phơi nhiễm PM2.5 đối với sức khỏe tâm thần cộng đồng tại đô thị Việt Nam, gợi ý sự cần thiết của các can thiệp đa cấp độ nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe tâm thần.