Gánh nặng chăm sóc, chất lượng cuộc sống và một số yếu tố liên quan của người chăm sóc chính người bệnh ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình năm 2025
Tóm tắt
DOI: 10.53522/ytcc.vi75.01
Ngày nhận bài: 19/03/2026
Ngày gửi phản biện: 14/04/2026
Ngày duyệt bài: 08/06/2026
Mục tiêu: Mô tả gánh nặng chăm sóc, chất lượng cuộc sống và phân tích một số yếu tố liên quan ở người chăm sóc chính (NCSC) người bệnh ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình năm 2025.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang có phân tích được thực hiện trên 408 NCSC người bệnh ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình từ tháng 8/2025 đến tháng 3/2026. Dữ liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi cấu trúc gồm đặc điểm chung của người chăm sóc và người bệnh; Zarit Burden Interview (ZBI), World Health Organization Quality of Life-BREF (WHOQOL-BREF), Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7), Katz Activities of Daily Living (Katz ADL) và Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS).
Kết quả: Điểm gánh nặng chăm sóc trung bình là 36,1 ± 15,3 điểm; 38,2% người chăm sóc thuộc nhóm gánh nặng chăm sóc nhiều (ZBI 41–88, gồm mức vừa đến nặng và nghiêm trọng). Điểm chất lượng cuộc sống chung trung bình là 53,2 ± 8,7 điểm; 35,3% thuộc nhóm chất lượng cuộc sống thấp. Trong phân tích đa biến, gánh nặng chăm sóc nhiều liên quan độc lập với căng thẳng tài chính cao (aOR = 2,6; KTC95%: 1,5–4,5; p < 0,001) và mức độ phụ thuộc chức năng nhiều của người bệnh (aOR = 1,7; KTC95%: 1,1–2,6; p = 0,021). Chất lượng cuộc sống thấp liên quan độc lập với tuổi người chăm sóc từ 40 tuổi trở lên (aOR = 2,4; KTC95%: 1,2–4,5; p = 0,009) và mức độ phụ thuộc nhiều của người bệnh (aOR = 4,2; KTC95%: 2,6–6,6; p < 0,001).
Kết luận: Người chăm sóc chính của người bệnh ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình có tỷ lệ gánh nặng chăm sóc nhiều và chất lượng cuộc sống thấp ở mức đáng lưu ý. Căng thẳng tài chính cao và mức độ phụ thuộc nhiều của người bệnh liên quan với gánh nặng chăm sóc nhiều; đồng thời, tuổi từ 40 tuổi trở lên và mức độ phụ thuộc nhiều của người bệnh liên quan với chất lượng cuộc sống thấp của người chăm sóc. Kết quả gợi ý cần sàng lọc sớm gánh nặng chăm sóc và hỗ trợ ưu tiên cho người chăm sóc có áp lực tài chính hoặc đang chăm sóc người bệnh phụ thuộc nhiều