Điều kiện nhà ở và chất lượng không khí trong nhà của đồng bào dân tộc thiểu số: nghiên cứu tại Sa Pa, Lào Cai
Tóm tắt
DOI: 10.53522/ytcc.vi73.07
Ngày nhận bài: 17/09/2025
Ngày gửi phản biện: 18/09/2025
Ngày duyệt bài: 25/12/2025
Mục tiêu: Mô tả thực trạng điều kiện nhà ở và chất lượng không khí trong nhà của đồng bào dân tộc thiểu số tại Sa Pa, Lào Cai năm 2024.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, so sánh bắt cặp theo mùa, được thực hiện từ 5/2024 đến 5/2025 trên 22 hộ gia đình dân tộc thiểu số. Mỗi hộ được lấy mẫu hai lần vào mùa đông và mùa hè. Các chỉ số được khảo sát gồm: đặc điểm nhà ở, yếu tố vi khí hậu, nồng độ bụi PM2.5, PM10, CO, CO₂, và mật độ vi sinh vật trong không khí. Đánh giá tuân thủ theo các tiêu chuẩn TCVN và QCVN hiện hành.
Kết quả: 59,1% hộ ở nhà bán kiên cố, 22,7% nhà đơn sơ; 63,6% hộ dùng bếp củi chính. Về vi khí hậu, 50% mẫu nhiệt độ mùa đông, 45,5% mẫu tốc độ gió và 81,8% mẫu ánh sáng không đạt tiêu chuẩn. PM 2.5 mùa đông trung bình 33,7 µg/m³, 18,2% vượt ngưỡng, cao hơn mùa hè (20,8 µg/ m³). Vi khuẩn trung bình năm 1453 CFU/m³ (45,5% vượt), vi nấm 897,8 CFU/m³ (63,6% vượt).
Kết luận: Nhà ở đồng bào dân tộc thiểu số Sa Pa còn hạn chế về kết cấu và thông gió, dẫn tới ô nhiễm bụi mịn và vi sinh vật trong nhà, đặc biệt vào mùa đông. Đây là nghiên cứu mở đầu cho các nghiên cứu can thiệp trong tương lai.