Nghiên cứu thực trạng sử dụng và kiến thức, thái độ, thực hành về nhà tiêu hợp vệ sinh của hộ gia đình người dân tộc Mạ tại thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông
Tóm tắt
DOI: 10.53522/ytcc.vi73.04
Ngày nhận bài: 17/04/2025
Ngày gửi phản biện: 13/06/2025
Ngày duyệt bài: 30/11/2025
Đặt vấn đề: Môi trường sống với nhiều yếu tố nguy cơ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người. Việc sử dụng nhà tiêu không đảm bảo vệ sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn gây nguy cơ lây nhiễm và tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh.
Mục tiêu: Mô tả thực trạng sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành và tìm hiểu các yếu tố liên quan đến sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh trên người dân tộc Mạ tại thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, thực hiện nghiên cứu trên 400 người dân tộc Mạ tại thành phố Gia Nghĩa từ tháng 7/2020 đến tháng 12/2021. Mô hình hồi quy logistic đa biến được thực hiện để tìm hiểu các yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, thực hành sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh.
Kết quả: Trong tổng số 400 đối tượng tham gia nghiên cứu, có 98,7% đối tượng tham gia nghiên cứu có nhà tiêu tại hộ gia đình, trong đó đạt tiêu chuẩn chiếm tỷ lệ 84,5%. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người tham gia nghiên cứu có kiến thức, thái độ, thực hành đạt về nhà tiêu hợp vệ sinh lần lượt là 14,3%, 35,0%, 84,5%. Các yếu tố liên quan đến kiến thức gồm trình độ học vấn (OR = 3,27; KTC 95%: 1,73-6,06). Các yếu tố liên quan đến thái độ gồm trình độ học vấn (OR = 5,8; KTC 95%: 3,4-10,0), gia đình có trên 5 người (OR = 0,5; KTC 95%: 0,3-0,8), có kiến thức chung đạt (OR = 2,5; KTC 95%: 1,3-4,8). Yếu tố liên quan đến thực hành gồm người có thái độ đạt về nhà tiêu hợp vệ sinh (OR = 2,8; KTC 95%: 1,3-5,9).
Kết luận: Tỷ lệ cao đối tượng tham gia nghiên cứu có thực hành đạt. Trong khi đó, kiến thức, thái độ về nhà tiêu hợp vệ sinh còn tương đối thấp. Tăng cường nâng cao nhận thức của người dân tộc Mạ về sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh là rất cần thiết.